Resterende houten rijtuigen

Naast de stalen rijtuigen van de NS zijn nog diverse andere houten rijtuigen bewaard gebleven van Nederlandse spoorwegmaatschappijen. Op deze pagina vindt u van deze rijtuigen foto's met een korte toelichting. De rijtuigen zijn in dit overzicht onder hun oorspronkelijke nummer opgenomen en naar maatschappij waarbij het rijtuig oorspronkelijk in dienst is genomen:
- Hollandsche (IJzeren) Spoorwegmaatschappij (H(IJ)SM)
- Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen (SS)
- Nederlandsche CentraalSpoorweg Maatschappij (NCS)
- Staatsmijnen (SM)

Rijtuigen van de Hollandsche (IJzeren) Spoorwegmaatschappij (H(IJ)SM)

Rijtuigen behorende bij "de Arend" Stoomlokomotief de Arend en de bijbehorende drie rijtuigen zijn niet het origineel, maar nagebouwd voor het eeuwfeest van de spoorwegen in Nederland in 1939. Naast de lokomotief werden drie rijtuigen gebouwd: een rijtuig 3e klasse no 10 "waggon", een rijtuig 2e klasse no 8 "char a bancs" en een rijtuig 1e klasse no 4 "diligence". De rijtuigen maken deel uit van de collectie van het Spoorwegmuseum. In het vernieuwde museum zijn de rijtuigen 8 en 10 te zien samen met lokomotief de Arend. Onderstaande foto's laten de rijtuigen zien in de de voormalige Wagenwerkplaats te Amersfoort; 20 april 2005.

Coupérijtuig HSM C755 Rijtuig HSM C755 is een in 1907 door Beijnes gebouwd coupérijtuig en maakt deel uit van de grote serie C701-799, 1500-1535. De rijtuigen boden weinig comfort, maar waren door hun grote capaciteit van 110 zitplaatsen uit het oogpunt van exploitatie zeer doelmatig. Het rijtuig heeft vroeger in de uitvoering als NS C5055 in het spoorwegmuseum gestaan. In 1989 vond een transport van dit rijtuig plaats naar de toenmalige werkplaats in Amersfoort. Daar werd het rijtuig gerestaureerd en teruggebracht in de uitvoering als HSM C755. Op de eerst foto is het rijtuig op 7 oktober 1986 in de oude NS-uitvoering te zien.

De tweede foto toont het rijtuig het rijtuig in de uitvoering als HSM C755. Amersfoort, 20 april 2005.

Rijtuig HSM C905 De MBS bezit het vierassige rijtuig C905 dat in 1904 door Werkspoor gebouw werd voor de HSM. Het rijtuig was speciaal bestemd voor het werkliedenvervoer op de lijn Oldenzaal-Losser-Gronau. Het rijtuig is geheel gerestaureerd en op 17 april 2004 door de MBS officieel (weer) in dienst gesteld. Op de foto het rijtuig tijdens deze gelegenheid te Boekelo. Klik hier voor meer foto's van dit rijtuig.

Eindafdeling houten coupérijtuig HSM AB853 Van de NS-serie AB6231-6345 werd rijtuig 6273 bewaard voor het Spoorwegmuseum. Het herstel bleek echter te kostbaar. Daarom is ook maar een eindafdeling gerestaureerd en onder het HSM-nummer AB853 bewaard. In het vernieuwde Spoorwegmuseum heeft de eindafdeling een plaats gekregen in de attractie "Wereld 3: Stalen Monsters". Daarmee is het vrijwel onzichtbaar geworden voor bezoekers. Alleen wie goed kijkt (na het uitstappen uit het karretje direct links) ziet de eindafdeling staan. Spoorwegmuseum, 25 november 2005.

Bagagewagen HSM In het Poolse Deblin staat in de buurt van de werkplaats een drie-assige HSM bagagewagen. Het gaat hier om een in de Tweede Wereldoorlog vermiste bagagewagen van het type DIII. Waarschijnlijk betreft het hier een wagen die tot de HSM-series D 1705-1714, D 1717-1723, D 1729-1758, D 1760-1778, D 1789-1806 of D 1827-1887 (later NS DIII 4501-4620 en DIII 4621-4645) moet behoren. Het uiterlijk van de wagen is vergelijkbaar met bagagewagens die bij de SGB (HSM D1915 en 1945) en het NSM (HSM 1920) te vinden zijn. De wagen is korter en heeft drie assen in plaats van draaistellen. Pogingen om de wagen naar Nederland te halen zijn door de strenge voorwaarden die hieraan in Polen gesteld worden niet gelukt. De pogingen zijn inmiddels gestaakt. Deblin (Polen), 10 juni 2004. Foto: A. van der Donk

Bagagewagen HSM D1915 Bagagewagen HSM D1915 is als NS D6015 in het materieelpark van de SGB opgenomen. Het betreft alleen een wagenbak die niet op originele draaistellen staat. In 1973 ging de bagagewagen definitief buiten dienst en kreeg hij een functie als personeelsverblijf in Hengelo. Daar werd hij onder andere gebruikt als schietbaan voor de personeelsvereniging. Toen de vereniging in 1999 een nieuw onderkomen kreeg, werd de wagen overcompleet en kon hij door de SGB worden verworven. Goes, 16 mei 2004.

Bagagewagen HSM D1920 Bagagewagen HSM D1920 is een uit 1914 daterende bagagewagen die door de HSM in dienst werd genomen. In NS-dienst werd de wagen omgenummerd tot D6019. Na buitendienst stelling kwam de wagen als dienstwagen in gebruik en kreeg deze het nummer 157 087. Later werd de wagen zelfs nog voorzien van een computernummer! Aangezien de wagen niet door het NSM bewaard kon worden, kwam de Stibans in actie kwam. Na een langdurige periode van conservering en restauratie door de Stibans is de wagen weer in de oorspronkelijke uitvoering als HSM D1920 te zien. Nederlands Spoorwegmuseum; 1 april 2003.

Bagagewagen HSM D1945 In Aschersleben, in de voormalige DDR, heeft bij een spoorwegclub lange tijd een bagagewagen van het type D1900 gestaan. In 2003 is de wagen door de SGB verworven, waarna het begin 2004 naar Goes is getransporteerd. Om het transport door België mogelijk te maken diende de conducteurskast op het dak verwijderd te worden. Waarschijnlijk betreft het hier de voormalige HSM-wagen D1945 (later NS D6044). Dit is nog niet helemaal zeker, maar gezien de constructie moet het een rijtuig zijn uit de deelserie die door Werkspoor is gebouwd. Goes, 16 mei 2004. Met dank aan Otto Dijkstra voor de informatie over dit rijtuig. Klik hier voor meer foto's van deze bagagewagen.

Postrijtuig HSM P476 De SGB bezit postrijtuig P467, later NS P6028. Dit rijtuig is in 1914 door Werkspoor voor de Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij gebouwd. Na de Tweede Wereldoorlog kwam het rijtuig in de buurt van de A2 bij Beesd terecht waar het rijtuig tot 1999 dienst deed als woning. In 2000 kwam het rijtuig in bezit van de SGB, die het rijtuig op termijn wil gaan gebruiken in de binnenlandse trein met vierassige rijtuigen. Goes, 16 mei 2004.

Koninklijk rijtuig HSM Sr1 (replica) Dankzij een bijdrage van de Bank Giro Loterij heeft Het Spoorwegmuseum een replica kunnen laten bouwen van de Sr 1, een Koninklijk rijtuig uit 1864. Het rijtuig is sinds april 2010 te zien in Het Spoorwegmuseum tijdens een grote internationale tentoonstelling van Koninklijke treinen. De keuze is gevallen op de Sr 1 omdat van dit rijtuig de meeste tekeningen en gegevens bewaard zijn gebleven. Het rijtuig is in 1864 gebouwd door de HSM voor koningin-moeder Anna Paulowna. Dit breedspoorrijtuig werd als eerste in Nederland uitgerust met houten wielen. Het tragische was dat Anna Pauwlona kort na de oplevering van het rijtuig overleed. Tot in de jaren ’80 van de negentiende eeuw werd het regelmatig gebruikt door Prins Frederik. Het rijtuig had oorspronkelijk twee assen met schijfwielen van gesmeed ijzer. Bij de spoorversmalling in 1866 werden de twee assen met schijfwielen van gesmeed ijzer vervangen door drie assen met teakhouten wielen. De radstand werd daarbij gewijzigd van 3,60 meter in 4,60 meter. Spoorwegmuseumm, 2 april 2010. Klik hier voor meer informatie over de HSM Sr1 en de reconstructie.

Naar boven ...

Rijtuigen van de Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen (SS)

Rijtuig SS C218 Het twee-assige rijtuig C218 is in 1874 door Beijnes gebouwd voor de SS. Het rijtuig heeft drie afdelingen, waarvan de middels met 30 zitplaatsen het grootste is. Aan beide einden van het rijtuig is nog een afdeling met 10 zitplaatsen. Het rijtuig heeft geen toiletinrichting. In tegenstelling tot de latere rijtuigen van dit type heeft het rijtuig nog geen ramen aan weerszijden van de deuren. Al voor de fusie in 1921 van de verschillende spoorwegmaatschappijen tot de Nederlandse Spoorwegen was de wagen in gebruik als dienstwagen voor Weg en Werken. Het had daarbij het nummer NS 177 007. Het rijtuig stond al bij de sloper in Veenendaal, maar kon nog bijtijds worden gered en gerestaureerd. Dit gebeurde begin jaren '70 in de Hoofdwerkplaats Amersfoort. Sindsdien is het rijtuig in de collectie van het Spoorwegmuseum opgenomen. Spoorwegmuseum, 29 mei 2005. Klik hier voor meer foto's van dit houten rijtuig.

Rijtuig SS C723 Drie-assig teakhouten rijtuig C723 van de Staatsspoorwegen maakt deel uit van de collectie van het Spoorwegmuseum. Het rijtuig is in 1910 bij Werkspoor gebouwd en bleef als NS C4623 tot 1947 in dienst. Op dat moment was er een groot tekort aan goederentreinbagagewagens. Daarom werd het rijtuig nog tot 1955 gebruikt als "nood-Dg" met het nummer Dg3309. Het rijtuig werd tenslotte begin jaren zeventig gerestaureerd door de Hoofdwerkplaats Haarlem. In het midden van het rijtuig bevinden zich twee toiletten, waarvan de plaats herkenbaar is aan het waterreservoir op het dak. Aan weerszijden van de toiletten is het rijtuig in spiegelbeeld ingedeeld, met aan weerszijden een afdeling voor 24 personen en een afdeling voor 9 personen. Een langsgang maakt het mogelijk voor passagiers uit twee eindafdelingen het toilet te bereiken. Spoorwegmuseum, 29 mei 2005.

Lokaalspoorrijtuig SS C 1340 In Bosch en Duin is lokaalspoorrijtuig SS C 1340 nog te vinden als laatste representant van de serie C1301-1368. Dit rijtuig van het type Cl7 is tussen 1905 en 1914 voor de SS gebouwd en later bij de NS in C1001-1068 vernummerd. Fabrikanten waren v.d. Zypen (20 stuks), Herbrand (28 stuks), Werkspoor (10 stuks) en werkplaats Zwolle (10 stuks). Het rijtuig is na de Tweede Wereldoorlog als noodwoning in Bosch en Duin in gebruik genomen. Door diverse uitbreidingen is het rijtuig van buitenaf niet meer herkenbaar. In de woning is de vorm van het rijtuig echter nog duidelijk terug te vinden. Naast de zijwanden en het dak zijn ook de beide eindbalkons nog zichtbaar; 17 maart 2004.

Coupérijtuig type SS C10c (reconstructie) In haar zoektocht naar materieel heeft de SGB een rijtuig verworven dat sterke gelijkenis heeft met een houten coupérijtuig van het type C10c van de Staatsspoorwegen. Het gaat om een 3e klasse couperijtuig uit ca. 1910, waarvan de afmetingen nagenoeg gelijk zijn aan de C10c rijtuigen met remmershuisje. Bij de restauratie zal het rijtuig dan ook opgebouwd worden als reconstructie. Aanvankelijk werd vermoed dat het een van oorsprong Saksisch rijtuig betref, maar recentelijke inzichten laten zien dat het om een van oorspong Frans rijtuig gaat. Een passend remmershuisje voor het rijtuig is al in het bezit van de SGB. Enkele jaren terug zijn in Soest alle bruikbare onderdelen van het wrak van postrijtuig SS L102 (ex-NS P6007) gehaald, waaronder een (ingestort) remhuisje. Dit is van hetzelfde type als voor het C10c-rijtuig noodzakelijk is. Het rijtuig is verworven om ter zijner tijd dienst te gaan doen in de binnenlandse sneltrein met coupérijtuigen die de SGB wil samenstellen. Goes, 24 februari 2006. Met dank aan Maykel Kastelijn voor de informatie over dit rijtuig.

D-treinrijtuig SS AB116 In 1914 en 1920 werd door Van der Zypen & Charlier de serie houten D-treinrijtuigen AB101-116 voor de SS gebouwd. De AB116 werd in 1924 vernummerd in AB7516 en in 1934 verbouwd tot derde klas rijtuig (serie C7059-7066). Het rijtuig heeft jarenlang samen met de NSC-rijtuigen BC104 en B110 in de bossen bij Overberg gestaan. Het rijtuig was eigendom van de schipersschool in Vreeswijk (Nieuwegein) en werd in de zomermaanden als vakantieverblijf gebruikt. De AB116 deed daarbij als slaapvertrek dienst. In 1989 werden alle drie de rijtuigen door de MBS gekocht die de AB116 vervolgens in 2001 aan de SGB verkocht. Goes, 16 mei 2004.

Aangezien rijtuig AB116 tegenwoordig onder een dekzeil verscholen gaat staat hiernaast een andere foto van het rijtuig, om te laten zien hoe het eruit ziet. Haaksbergen, 31 mei 2001. Foto: A. van der Donk

Eindafdeling houten coupérijtuig SS AB781 Het verhaal van de HSM AB853 gaat ook op voor de NS-serie AB 6021-6085. Ook bij deze serie lag het in de bedoeling een van deze rijtuigen te bewaren en in de collectie van het Spoorwegmuseum op te nemen. Dat is er helaas niet van gekomen, omdat de restauratie een te grote aanslag op de beschikbare middelen zou plegen. Daarom werd besloten slechts een eindcoupé met het remmershuisje te bewaren en dit geheel in de oorspronkelijke toestand te herstellen. Dit gebeurde met de AB 6041 onder het oude SS-nummer AB781. In het vernieuwde Spoorwegmuseum heeft de eindafdeling een plaats gekregen in de attractie "Wereld 3: Stalen Monsters". Daarmee is het vrijwel onzichtbaar geworden voor bezoekers. Alleen wie goed kijkt (na het instappen in het karretje direct rechts) ziet de eindafdeling staan. Spoorwegmuseum, 25 november 2005.

Postrijtuig SS L102 Postrijtuig SS L102 (ex-NS P6007), in 1907 door Werkspoor voor de Staatsspoorwegen gebouwd, heeft na de afvoer in 1954 jarenlang in Soest bij een sloper gestaan. In oktober 2001 werd de 6007 door een aantal medewerkers van museumorganisaties ontdaan van alle onderdelen die nog op de een of andere manier van nut konden zijn bij de restauratie van postrijtuig HSM P476 van de SGB. Aangezien ook het complete houten rijtuigframe werd verwijderd, is het de vraag of het rijtuig daarmee nog bestaat. De SGB heeft het wel in haar materieeloverzicht staan. Onderdelen van het rijtuig zijn opgeslagen in en onder rijtuig P476. Goes, 16 mei 2004.

Om een indruk te krijgen van hoe dit rijtuig, er eens uitzag, staat hiernaast een tekening van de rijtuigserie SS L101-105.

Snelgoederenwagen SS E129 De in 1916 door Werkspoor gebouwde snelgoederenwagen E129 deed bij de Staatsspoorwegen dienst voor het vervoer van goederen in sneltreinen ('ijlgoederen'). Bij de NS werd de wagen vernummerd in D4467 en later nog in E4081. Vervolgens heeft de wagen ook nog dienstgedaan als goederenbagagewagen Dg4478. Uiteindelijk deed de wagen dienst in de ongevallentrein van station Hengelo. De wagen had daarbij een bruine kleur met een rode band aan de onderzijde van de houten opbouw en droeg het nummer 157 210. In 1974 werd de wagen door de MBS verworven, waar de wagen jarenlang dienst als personeelsverblijf in Haaksbergen. Na een restauratie is de wagen in 1996 weer als wagen E129 van de SS bij de MBS in groene kleur dienst gesteld. Tijdens een grote schilder- en onderhoudsbeurt in 2010 is de snelgoederenwagen in de bruine kleur geschilderd waarin de wagen indertijd aan de SS is afgeleverd. Haaksbergen, juni 2010. Foto: F. Noordink Klik hier voor meer foto's van deze snelgoederenwagen.

Bagagewagen SS D6 In 1913 wordt door Werkspoor op het onderstel van SS-rijtuig AB54 (Damlust, 1866) bagagewagen D6 voor de Staatsspoorwegen gebouwd. De wagen heeft in het midden een dienstafdeling, die voorzien is van "buikjes" voor de zijuitkijk, met aan weerszijde een bagageruimte en 14 zitplaatsen. In de periode voor 1921 vindt een vernummering plaats naar D2132. Bij de NS kreeg de wagen het nummer Dg2162 en vanaf 1928 doet de wagen, op dat moment al zonder "buikjes", dienst als gereedschapswagen voor de dienst Seinwezen onder het nummer 177012. In 1971 verwerft de TS de wagen, waarna een NVBS-werkgroep aan de restauratie van de wagen begint door slecht houtwerk te verwijderen. De restauratie stokt en de wagen, inmiddels nog maar met de helft van de bovenbouw, wordt overgedragen aan het Spoorwegmuseum. Door het museum zijn diverse onderdelen van de wagen van een opvallende kleur voorzien. In nog bestaande bovenbouw zijn nog een smal raam, een roldeur en een gedeelte van ander raam te herkennen. Amersfoort, 28 september 2005. Klik hier voor meer foto's van deze bagagewagen.

Bagagewagen SS D488 In 2002 werd in Boekarest (Roemenië) een drie-assige SS-bagagewagen uit de SS-serie D401-498 (later NS D4001-4098) ontdekt. De in 1914 door Werkspoor gebouwde wagen heeft zo'n 30 jaar in Boekarest gestaan en heeft als laatste dienst gedaan als slaapwagen in werktreinen. De bagagewagen is door het Spoorwegmuseum verworven en wordt in de staat waarin het gevonden is tentoongesteld. Daarmee wil men laten zien wat een van de gevolgen van een oorlog zijn voor een spoorwegbedrijf. Onbekend was om welke wagen het precies ging, maar doordat de wagen in het museum al een tijd buiten staat, is dankzij de roestvorming op de metalen bekleding het nummer D4088 zichtbaar geworden, wat hoort bij de voormalige SS D488. Spoorwegmuseum, 29 mei 2005. Met dank aan Patrick Meeder, Dirk Eveleen Maarse en Otto Dijkstra voor de informatie over deze wagen.

Bagagewagen SS D527 Een van de laatste rijtuigen die nog als woning werd gebruikt was een voormalig SS-bagagewagen in Bergen op Zoom. Het gaat hier om de SS D527 (later NS D7572). In oktober 2003 is de wagen naar Goes vervoerd. De laatste bewoners van het bagagewagen hebben het aan de SGB geschonken die de wagen gaat restaureren. De wagen zal ter zijner tijd deel gaan uitmaken van de door de SGB samen te stellen Internationale D-trein. Goes, 16 mei 2004. Klik hier voor meer foto's van deze bagagewagen.

Bagagewagen type SS DIII (reconstructie) In de plaats Colmnitz in de voormalige DDR heeft de SGB de bak van een Duitse bagagewagen (ex-KPEV) gevonden die grote gelijkenis heeft met de bagagewagens van de series NS D4101-4145 en NS 4146-4220. Het is de bedoeling van de SGB om deze wagen als NS bagagewagen op te bouwen en met deze reconstructie dit type bagagerijtuig te laten zien. De serie NS 4101-4145 is oorspronkelijk de serie SS D601-645 en gebouwd door Werkspoor en v.d. Zypen in de periode 1895-1901. Met deze bagagewagens kwam een nieuw type bagagewagen in dienst met hoge remkast en zonder zijuitkijk. Tot dan toe beschikte deze maatschappij over bagagewagens met lage remkast en kleine spiegelkasten en over bagagewagens met hoge remkast en zijuitkijkkasten waarbij de dienstafdeling in het midden lag. Bij deze wagens bevindt de dienstafdeling zich aan één einde en de toegang is mogelijk over een bordes en via het laadruim. Het laadruim heeft in elke zijwand één roldeur en een deur in de kopwand. In de periode 1902-1905 werd de serie uitgebreid met de wagens D651-725 (NS 4146-4220), gebouwd door Gastell, Herband en de werkplaatsen van Zwolle en Tilburg. In afwijking van de eerste serie wagens hebben deze wagens in elke zijwand twee roldeuren en het laadruim is in tweeën gedeeld door een wand met schuifdeur. Eind augustus 2008 is de wagen naar Goes getransporteerd. De bovenste foto toont de wagenbak nog in Colmnitz (D) op 3 augustus 2007. Op de onderste foto is bagagewagen SS D615 uit de eerste serie zien in de uitvoering van de Staatsspoorwegen. Bovenste foto: M. Kastelijn Met dank aan Maykel Kastelijn en Arjen van der Donk voor de informatie over deze wagen.

Naar boven ...

---

Rijtuigen van de Nederlandsche CentraalSpoorweg Maatschappij (NCS)

Rijtuig NCS BC104 In de bossen bij Overberg hebben jarenlang drie oude rijtuigen gestaan, afkomstig van de NCS en SS. De rijtuigen waren eigendom van de schippersschool in Vreeswijk (Nieuwegein) en werden in de zomermaanden als vakantieverblijf gebruikt. Rijtuig BC104 diende daarbij als slaapvertrek. Het rijtuig maakt deel uit van de in 1901 door Beijnes gebouwde serie BC101-105. Deze werden in 1903 verbouwd tot derde klasse en vernummerd in de serie C130-134. Later vernummerde de NS de rijtuigen nog in C1817-1821. In 1989 zij de rijtuigen door de MBS verworven. Het heeft lange tijd in de loods te Boekelo opgeslagen geweest, maar staat nu in Haaksbergen, waar geïnventariseerd wordt welke werkzaamheden dienen te worden verricht voor een algehele restuaratie. De beplating aan weerszijden van het rijtuig is verwijderd om de staat van het houtwerk te kunnen nakijken. De uiteindelijke bedoeling is om het rijtuig terug te brengen in de afleveringstoestand. Haaksbergen, 17 mei 2007.

Rijtuig NCS B118 Ook het tweede NCS-rijtuig uit Overberg, de NCS B118, is inmiddels eigendom van de MBS. Dit rijtuig uit de serie NCS B111-127, later NS B1806-1821, deed bij het internaat dienst als eet- en verblijfsruimte. Uit die tijd zijn nog opschriften in het rijtuig te vinden als: "Wees vrolijk en blij in bos en hei" en "Al zijn wij klein we willen schipper zijn". Van deze serie rijtuigen maakt de B119 deel uit van de collectie van het Nederlands Spoorwegmuseum. Boekelo; 17 april 2004.

Rijtuig NCS B119 Een schitterend teakhouten-rijtuig is de NCS B119, die begin jaren '70 in de Hoofdwerkplaats Haarlem is gerestaureerd. Het rijtuig maakt deel uit van de collectie van het Spoorwegmuseum. In het vernieuwde museum heeft het rijtuig een plaats gekregen in "Wereld 2, Droomreizen". Daar staat het samen met CIWL rijtuig WR2287 aan een nagebouwd perron. Spoorwegmuseum, 25 november 20053.

Naar boven ...

Rijtuigen van de Staatsmijnen (SM)

Lokaalspoorrijtuig SM 68 Rijtuig SM 68 is een oorspronkelijk Nederlands lokaalspoorrijtuig uit een serie van 15 stuks, gebouwd in 1917 door Werkspoor in opdracht van de Staatsmijnen. Vanaf 1918 deed het dienst voor de Nederlandsche Spoorwegen onder het nummer Cl290, waarbij het gebruikt werd voor het vervoer van werklieden tussen de mijnen onderling en enkele stations. In 1923 werd de hele serie verkocht aan NS, waarna ze korte tijd dienst gedaan hebben op diverse lokaalspoorlijnen. In 1930 verbouwde de NS het rijtuig tot een bovenleiding-montagewagen, waarbij het voorzien werd van een platform op het dak. In deze functie is het rijtuig tot 1969 bij de NS in dienst geweest. In 1969 is de C290 via de TS verkocht aan de SHM. Door de TS werd het platform van het dak verwijderd en het interieur van (dwars)banken voorzien, afkomstig van blokkendoosrijtuigen. Na een restauratie door de SHM in 1998, is het rijtuig weer in de donkergroene kleur van de NS lokaalspoorrijtuigen geschilderd. Wognum-Nibbixwoud, 28 mei 2006.

Naar boven ...