Rijtuigen type DD-AR

Begin jaren '90 was er bij de NS een grote behoefte aan uitbreiding van het aantal zitplaatsen. Gekozen werd voor de uitbreiding met dubbeldeksmaterieel. In tegenstelling tot de dubbeldeksrijtuigen type DDM rijden de dubbeldekkers type DD-AR ("Agglo-Regio") in treinen bestaande uit 3 of 4 rijtuigen met een lokomotief serie 1700 of een motorrijtuig type mDDM. De rijtuigen rijden in treinstammen met een vaste samenstelling. De hele treinstam wordt met één nummer aangeduid. Door de automatische koppeling kunnen treinstammen eenvoudig gekoppeld en ontkoppeld worden.
Hoewel de rijtuigen uiterlijk lijken op de DDM-rijtuigen, zijn er grote verschillen. De twee typen rijtuigen kunnen dan ook niet samen in één trein rijden.

Serie	Bvk 270 7001 t/m 7079	Bv 280 7201 t/m 7302	ABv 380 7501 t/m 7577
Lengte	26.400 mm	26.400 mm	26.400 mm
Gewicht	53 ton	47 ton	47 ton
Aantal zitplaatsen	108 2e klas	132 2e klas	64 1e klas, 52 3e klas
Aantal klapzitjes	17	24	22
Fabrikant	Talbot	Talbot	Talbot
Bouwjaar	1991-1994	1991-1994	1991-1994

Voor de aflevering van de motorrijtuigen reden de rijtuigen alleen in combinatie met lokomotieven serie 1700. Op de foto twee van deze treinstammen met een lokomotief ter hoogte van vechten; 26 augustus 1993.

Stuurstandrijtuig Bvk 270 7074. Zwolle, 13 februari 2004.

Korte tijd zijn enkele losse stuurstandrijtuigen gebruikt in combinatie met ICR-rijtuigen. Op de foto is een dergelijke combinatie te zien in de stoptreindienst Utrecht Centraal-Geldermalsen. Houten Castellum, 16 juni 2003.

De automatische koppeling van DD-AR-stuurstandrijtuig Bvk 270 7061. Amersfoort Bokkeduinen, 8 september 2005.

Cabine-interieur van DD-AR-stuurstandrijtuig Bvk 270 7011. Amsterdam Centraal, 28 oktober 2005.

Interieur bovenverdieping Bvk-rijtuig 270 7033. Den Haag Centraal, 9 februari 2005.

Interieur benedenverdieping Bvk-rijtuig 270 7033. Den Haag Centraal, 9 februari 2005.

DD-AR-rijtuig ABv 380 7565 op station Amsterdam Centraal; 17 september 2004.

De hoofdkleur inrichting van de eerste klasse afdelingen is blauw, zoals te zien is op de foto van de bovenverdieping van rijtuig ABv 380 7515. Den Haag Centraal, 9 februari 2005.

Het interieur eerste klasse op de benedenverdieping van rijtuig ABv 380 7515. Den Haag Centraal, 9 februari 2005.

DD-AR-rijtuig Bv 280 7226 onder de overkapping van station Den Haag Centraal; 9 februari 2005.

Het oorspronkelijke ABv-rijtuig 380 7508 is diverse malen verbouwd tot Bv rijtuig en weer terug. Sinds 1996 rijdt dit rijtuig rond als Bv-rijtuig 280 7508. De stoelen in de eerste klasse afdeling zijn daarbij niet vervangen door banken, maar bekleed met de groen bekleding die bij deze rijtuigen in de tweede klasse gebruikelijk is. Amsterdam Centraal, 30 augustus 2008.

De dubbeldeksrijtuigen DD-AR hebben bestemmingsaanduidingen op de zijwanden. Daarmee onderscheiden ze zich van de DDM-rijtuigen. Amsterdam Centraal, 28 oktober 2005.

De treinen bestaande uit DD-AR-rijtuigen zijn voorzien van stamnummer. Dit stamnummer is met een bord aangegeven op het Bvk-rijtuig. Stammen met een lokomotief zijn genummerd in de serie 7400, treinen met een motorrijtuig mDDM in de serie 7800. Het nummer van het Bvk-rijtuig bepaald daarbij de laatste twee cijfers. Op de foto het bord met stamnummer op Bvk-rijtuig 270 7052. Onder het bord zijn ook de kenmerken van het rijtuig te zien, waaronder het baknummer 1167.019. Enkhuizen, 21 april 2006.

Vanwege een tekort aan inzetbare Bv-rijtuigen kwam DD-AR-stam 7464 op 1 februari 2008 in dienst met slechts drie rijtuigen. Het stamnummer wijzigde hierdoor in 7364. De uit Bvk 270 7064 + ABv 380 7573 + Bv 280 7293 + lokomotief 1708 samengestelde stam deed hoofdzakelijk dienst in de treinserie 5600 Utrecht Centraal - Zwolle. Eind maart verdween de bijzondere combinatie weer op het moment dat het Bv-rijtuig aan een andere stam met een defect stuurstandrijtuig werd toegevoegd. Op de foto staat deze opvallende combinatie op Utrecht OZ; 13 februari 2008. Foto: N. Lollinga

Als proef is divers materieel van LED-verlichting voorzien. Het betreft onder andere de front- en sluitseinen van mABk 390 7717 en Bvk 270 7041 van stam 7841. Het is daarmee de vertegenwoordiger van het DD-AR in de proef met LEDverlichting. Op de foto zijn duidelijk de LED's te zien van het Bvk-rijtuig. Utrecht Centraal, 25 Januari 2009. Foto: D. Verburg

In de nacht van 11/12 april liep rijtuig Bv 280 7234 zware brandschade op te Rotterdam Centraal. Nadat sloop van het rijtuig was overwogen en het lange tijd ter zijde stond werd het uiteindelijk toch hersteld. Op 27 februari 2009 leverde de werkplaats Haarlem het rijtuig af na schadeherstel. In Leidschendam werden vervolgens de diverse constructiewijzigingen doorgevoerd die het rijtuig de afgelopen jaren niet had gekregen. Op de foto het nog glimmende rijtuig enkele weken na de aflevering op het werkplaatsterrein te Leidschendam; 13 maart 2009. Foto: Foto: M. Talsma

De modernisering van het park DD-AR zal worden uitgevoerd door NedTrain in Haarlem. Als prototype van het nieuwe interieur fungeren stuurstandrijtuig ABv 380 7555 en motorrijtuig mABk 390 7739. Het motorrijtuig brandde in maart 2006 op de IJsselbrug in Zwolle uit. Het casco van de bak wordt is in het revisiebedrijf Haarlem hersteld, wat bijna neerkomt op nieuwbouw. De revisie van het DD-AR materieel wordt onder de afkorting DDZ aangeduid. Deze afkorting staat voor Dubbeldek Zones en verwijst naar het concept dat gehanteerd wordt voor de nieuwe indeling van het materieel. Die zal bestaan uit de zone werken & rust op de bovenverdieping en de zone voor ontmoeten & gezelligheid op de benedenverdieping. De revisie omvat 200 rijtuigen en 50 motorrijtuigen. In de renovatie zijn 50 Bvk, 75 Bv en 75 Bv-rijtuigen betrokken die verbouwd worden naar respectievelijk ABvk, Bv en ABv-rijtuig. Met het gerenoveerde materieel worden stammen geformeerd van 4 of 6 eenheden, met de samenstelling mBk + Bv + Bv + ABvk en mBk + 2x Bv + 2x ABv + ABvk. Van de 29 Bvk’s en 29 Bv/ABv’s die vervolgens overblijven, is nog niet zeker of ze gemoderniseerd worden. Het ontwerp voor het interieur is afkomstig van Puur|Ruimte. Op de foto is te zien hoe het interieur eerste klasse in de zone ontmoeten & gezelligheid op de benedenverdieping er uit zal gaan zien. Afbeelding: Puur|Ruimte

In oktober 2011 is de eerste verbouwde stam met het nummer 7503 op de baan verschenen. Vierdelige stammen worden genummerd in de serie 7500, de zesdelige treinstammen in de serie 7600. Het oude nummer van de motorwagen is daarbij bepalend voor het volgnummer van de stam. Naast een stamnummer krijgen de individuele bakken ook een 12-cijferig UIC-nummer. Met het gebruik van het cijfer 4 op positie 2 in het UIC-nummer is het materieel niet meer genummerd als een ‘echt’ rijtuig, maar als (onderdeel van) een tractievoertuig. Het cijfers 4 geeft namelijk dat er sprake is van elektrisch motormaterieel (niet hoge snelheid) inclusief de niet aangedreven rijtuigen. Deze situatie is vergelijkbaar met de treinstellen (V)IRM en ICM. Het vernieuwde materieel heeft ook een nieuwe naam gekregen en wordt door NS de Nieuwe Intercity Dubbeldekker (NID) genoemd. Op de foto de eerste treinstam 7503 tijdens een proefritten. Putten, 4 oktober 2011. Foto: A. Dijkema

Het Bv-rijtuig uit stam 7503, de (foutief genummerde) 94 84 4162 001-1, is op 7 oktober 2011 uit Leidschendam vertrokken naar het testcentrum van DB in Minden. Vanwege administratieve problemen werd het rijtuig door de Duitse authoriteiten geweigerd. Het foutieve nummer op het rijtuig kwam niet overeen met het nummer waarvoor de vervoersregeling was geregeld. Het rijtuig keerde terug naar Almelo en stond vervolgens enkele dagen in Hengelo. Uiteindelijk is het rijtuig op 12 oktober 2011 alsnog naar Minden overgebracht. Op de foto staat het rijtuig die laatste dag nog in Hengelo.

Verder naar nummering en vernummering rijtuigen type DD-AR.

Naar boven ...