Rijtuigen type ICR

De rijtuigen type ICR zijn vanaf 1977 in totaal vier afzonderlijke bestellingen aangeschaft. De rijtuigen waren bedoeld ter vervanging van verouderd materieel, zoals de rijtuigen plan N en K. Ook de naderende noodzakelijke naderende vervanging van de rijtuigen plan E speelde daarbij een rol. De serie bestaat zowel uit binnenlandse rijtuigen als rijtuigen die ook geschikt zijn voor de inzet in het buurlandverkeer (België, Luxemburg en Duitsland). De rijtuigen zijn gebaseerd op de midenbak van ICM-3 treinstellen. Het draaistel wijkt wel van deze treinstellen af. Deze zijn van het type Y32 dat ook onder de Franse Corail-rijtuigen zit. Van dit type zijn A-, B- en BKD-rijtuigen besteld. In de periode 1980-1988 kwamen de rijtuigen in dienst. Sinds 2000 worden de ICR-rijtuigen gemoderniseerd, waarbij onder andere het interieur wordt vernieuwd en airconditioning aangebracht.
Klik hier voor een recordpoging waarbij deze rijtuigen betrokken waren.

- Rijtuigen type ICR-Benelux

- Koninklijk rijtuig

Intercity 939, getrokken door lokomotief 1144, bestaat geheel uit ICR-rijtuigen. Houten, 30 april 1987.

De zomerdienstregeling in 1988 kende een inzet van ICR-rijtuigen op de verbinding Amsterdam - Nijmegen. Een plaats waar deze rijtuigen met de inzet op de IJssellijn nu na lange tijd weer te zien zijn. Eerste klasse rijtuig 50 84 10-77 601-9 op het emplacement van station Nijmegen; 24 augustus 1988.

Het oorspronkelijke interieur van de ICR-rijtuigen was hoofzakelijk uitgevoerd in de kleuren bruin, oranje en crème. De stoelen staan bij de eerste klasse-rijtuigen in de open afdeling in een 2+1 opstelling, zoals te zien is bij rijtuig 50 84 10-70 674-3. Haarlem, 22 oktober 2004.

De eerste klasse-rijtuigen kennen naast de open afdelingen ook coupés met zes zitplaatsen, zoals op de foto in rijtuig 50 84 10-70 674-3. Haarlem, 22 oktober 2004.

In het vernieuwde interieur is de bekleding van de stoelen in de eerste klasse gewijzigd van stof in kunstleder. De nieuwe zijwanden zijn lichter van kleur en de gordijntjes zijn verdwenen. Haarlem, 22 oktober 2004.

Een van de tweede-klasse rijtuigen, de 50 84 20-77 748-1, in Nijmegen; 24 augustus 1988.

Het interieur tweede klasse van rijtuig 50 84 82-70 912-0. Haarlem, 22 oktober 2004.

Een van de gerenoveerde tweede klasse rijtuigen, de 50 84 20-70 231-0. Bij de gerenoveerde rijtuigen liggen de ramen in één lijn met de buitenwand en zijn de opstaptreden van een gele markering voorzien. Utrecht Centraal, 29 december 2002.

Het vernieuwde interieur tweede klasse van rijtuig 50 84 20-77 110-9. Maastricht, 30 juli 2004.

In de nabije toekomst zal het ICR geen BKD-rijtuigen meer kennen. Een aantal rijtuigen is inmiddels verbouwd tot BDs en resterende rijtuigen worden nog tot Bf en BD verbouwd. In 's-Hertogenbosch werd het nog onverbouwde BKD-rijtuig 50 84 82-70 954-2 op de foto vastgelegd; 30 januari 2004.

In de bagageruimte van de BD-rijtuigen zijn klapzitjes aanwezig. Deze zitjes zijn overigens ook op de balkons van de andere typen ICR-rijtuigen te vinden. Haarlem, 22 oktober 2004.

Om in de zomermaanden voldoende ruimte voor fietsvervoer te hebben in de treinen Haarlem - Heerlen/Maastricht zijn enkele niet gerenoveerde BKD-rijtuigen tijdelijk verbouwd tot fietsenrijtuig. Bij deze verbouwing worden de stoelen en bagagerekken, de dubbele binnenschuifdeuren naar de balkons en een deel van de tussenwand naar de bestaande bagage-/fietsruimte verwijderd. In plaats daarvan zijn aan de wand en op de vloer beugels en houders gemonteerd om de rijwielen aan op te hangen. Op de foto het interieur van rijtuig BF 50 84 82-70 958-3. 's-Hertogenbosch, 31 juli 2005.

Een van de vernieuwde ICR-rijtuigen, de BD 50 84 82-70 433-7 (stamnummer 5733). Dit type rijtuig is herkenbaar aan het kleine raam in de zijwand. Haarlem, 7 oktober 2005.

De nieuwe BD-rijtuigen kennen een bagageruimte die multifuctioneel te gebruiken is. In de ruimte voor bagage is een stang geplaatst waar bijvoorbeeld fietsen tegen geplaats kunnen worden en zijn klapzitjes aanwezig. Haarlem, 7 oktober 2005.

De stuurstandrijtuigen BDs zijn ontstaan uit verbouwde BKD-rijtuigen. De rijtuigen hebben een grote gelijkenis met de stuurstandrijtuigen van de Benelux-treinen. Duidelijk herkenbaar verschil is het ontbreken van een middenstijl in de voorruit. De foto toont rijtuig 50 84 20-77 008-0 op een kopspoor te Zwolle; 13 februari 2004.

De cabine van de stuurstandrijtuigen vertoond sterke gelijkenis met de van de lokomotieven serie 1700 en 1800. Een verschil is wel dat de machinist in de lokomotief links zit en in het stuurstandrijtuig in het midden, zoals op de foto van rijtuig 50 84 82-77 005-6 te zien is. Tilburg, 23 april 2004.

Een deel van de oorspronkelijke BKD-rijtuigen is verbouwd tot Bf-rijtuig. Naast zitplaatsen tweede klasse-rijtuig heeft het rijtuig een ruimte voor het vervoer van fietsen. Een van deze Bf-rijtuigen is de 50 84 29-70 449-8 met het stammnummer 5549. Aan de buitenzijde zijn de rijtuigen niet direct te onderscheiden van de 'gewone' tweede klasse-rijtuig. Utrecht Centraal, 3 maart 2006.

Op deze foto van Bf-rijtuig 50 84 29-70 450-6 is te zien dat de bagageruimte voor fietsen de volledige breedte van het rijtuig beslaat. Bovendien kennen deze rijtuigen geen aparte ruimte voor de conducteur. Dit zijn twee punten waar de inrichting van de Bf-rijtuigen afwijkt van die van de BD-rijtuigen. Utrecht Centraal, 3 maart 2006.

Vanaf juni 2005 worden de ICR-rijtuigen in vaste stammen ingezet. Deze stammen bestaan uit maximaal drie rijtuigen en vormen een eenheid die aan elkaar gekoppeld wordt. Het nummer van de stam wordt op de stelbalk weergegeven.
Verschillende stammen worden daarbij onderscheiden: serie 5100 (B), 5200 (BDs), 5500 (Bf), 5600 (B+A+B) en 5700 (BD). Met invoering van de dienstregeling 2007 verdwenen de series 5100 en 5500 ten gunste van de nieuwe serie 5800 (3x B-achtige). Najaar 2007 zijn ook de stammen uit de serie 5700 opgeheven en opgenomen in als BD+Bf+BD samengestelde sere 5800.
Op de foto ICR-stuurstandrijtuig 50 84 82-77 006-4 met stamnummer 5206. Utrecht Centraal, 11 augustus 2005.

Met ingang van mei 1995 Vanaf 1995 reden twaalf verbouwde rijtuigen type ICR als IC+ tussen Heerlen en Den Haag CS. Deze trein had tot doel meer reizigers te trekken op deze verbinding. Dit diende onder andere bereikt te worden door reizigers meer comfort te geven voor dezelfde prijs. Voor deze trein stonden zeven tweede klasse rijtuigen ter beschikking, waaronder B/rijtuig 50 84 20-77 012-7. Dordrecht, 12 april 1997.
Foto: E. Konijnendijk

Klik hier voor meer over informatie en foto's over de ICR-rijtuigen in de IC+.

Ter gelegenheid van het 25e Nederlands Filmfestival was ICR-rijtuig 50 84 82-70 958-3 omgebouwd tot 'NS Herfstbioscoop'. Het rijtuig reed van 28 september tot 2 oktober 2005 mee in de normale treindienst. De ramen van het rijtuig waren geblindeerd en aan de binnenzijde voorzien van roodfluwelen gordijnen, rode vloerbedekking, schemerlampjes en een breedbeeldscherm. In het rijtuig stonden 21 banken die afkomstig waren van de (AB-)middenbak van ICM-treinstel 4011. Die stond op dat moment bij de werkplaats Haarlem te wachten als prototype voor de revisie van deze treinstellen. Om het zicht op het filmscherm niet te belemmeren waren de hoofdsteunen van de stoelen verwijderd. Utrecht Centraal, 30 september 2005.

Ter gelegenheid van het Zilveren Regeringsjubileum van Koningin Beatrix reed in de herfstvakantie van 2005 een speciale trein langs een groot aantal stations in Nederland. De trein bestond uit omgebouwd en opnieuw ingerichte ICR-rijtuigen. In de voormalige wagenwerkplaats in Amersfoort werden de rijtuigen beplakt en ingericht; 28 september 2005.

Klik hier voor meer over informatie en foto's over Zilverrail.

In drie ICRm-rijtuigen werd vanaf 6 december 2005 op TV-schermen reisinformatie, tv en draadloze internettoegang geboden. Het betroft een proef die zou duren tot 1 mei 2006, waarna bepaald wordt hoe en in welke treinen NStv en draadloos internet in de trein worden ingevoerd. De rijtuigen reden mee in de intercitytreinen op het traject Haarlem-Maastricht/Heerlen en waren herkenbaar aan “NS L@b”-stickers op de zijwanden. De drie rijtuigen van stam 5635, die bestaat uit een eerste klas en twee tweede klas rijtuigen, zijn voorzien van vier beeldschermen per rijtuig. De nummers van de betrokken rijtuigen zijn: 50 84 20-70 550-3, 50 84 10-77 335-4 en 50 84 20-70 545-3.
De rijuigen werden al op 13 april, ruim voor het einde van de beoogde proefperiode, uit de actieve dienst genomen en gebruikt op de Hogesnelheidslijn-Zuid bij proefritten achter een lokomotief van het type Traxx van Bombardier.
Op de foto het eerste klasse-rijtuig op Utrecht Centraal; 6 januari 2006.

Begin juli 2007 reed een stam ICRm-rijtuigen met "Smart Connection" proefritten door het land. Onder deze naam wordt door NS in samenwerking met KPN internettoegang geboden en infotainment (zowel nieuws als dienstregeling-informatie) op schermen in de rijtuigen. Tijdens de testritten werd kort achter reguliere treinen aan gereden. De rijtuigen die voor deze proef gebruikt worden betreft stam 5604 die bestaat uit de rijtuigen: 50 84 20-77 102-6, 50 84 10-77 304-0 en 50 84 20-77 113-3. Op de foto de sticker op de zijwand waaraan de drie rijtuigen herkenbaar zijn. Utrecht Centraal; 4 juli 2007.
Foto: A. Koch

Ter gelegenheid van de Boekenweek 2006 reed op zondag 19 maart een speciale trein, de "Arthur Japin Express". De trein bestond uit drie ICRm-rijtuigen tussen twee lokomotieven. Rijtuig 50 84 20-70 269-0 was daarbij bestickerd tot "Arthur Japin Express - Boekenweek 2006". De trein stopte Utrecht Centraal, Amsterdam Amstel, Amersfoort en Deventer. Op de stations gaf het Harmonieorkest van NS een korte muziekuitvoering. Op de foto de trein bij vertrek van Utrecht Centraal; 19 maart 2006.

In december 2006 werd ICRm-rijtuig 50 84 20-70 256-7 afgevoerd van Amersfoort Bokkeduinen naar sloper Vlasman te Alphen aan den Rijn. Het rijtuig was betrokken bij een ontsporing aan de westzijde van Amsterdam Centraal op 15 augustus 2005. Een trek-duw-stam bestaande uit ICRm-rijtuigen en duwende lokomotief 1760 ontspoorde. Het rijtuig werd daardoor tegen een paal van de bovenleiding gedrukt.
Naast het rijtuig is nog de de ABk-bak te zien van treinstel 3405. De schade ontstond op 20 maart 2003 bij een frontale botsing in Roermond. Alphen aan den Rijn, 22 december 2006.

Diverse ICRm-rijtuigen zijn voorzien van een stiltecoupés. Deze coupés wordem aangegeven met daar folie op de ramen met de letter "S" en de woorden "silence" en "stilte". Op de foto een stiltecoupe eerste klasse in rijtuig 50 84 10-77 308-1 (5608). Roosendaal, 18 maart 2007.

Op 9 juli 2007 werd een ICRm-rijtuig gesignaleerd dat drukknoppen in plaats van hendel had om de deuren te openen. Dit rijtuig met het nummer 50 84 29 70 498-4 is een zogenaamd buurlandrijtuig dat ook is toegestaan in België. Buurlandrijtuigen zijn herkenbaar aan de cijfers ‘70’ in het computernummer. De ICR-rijtuigen zijn destijds afgeleverd met de deurbediening "klepje" omdat de NS bediening met de drukknoppen niet was toegestaan in het UIC (RIC?) regime. De 9e juli 2007 heeft het rijtuig gewoon dienst gedaan in de treinserie 3500 (Eindhoven - Schiphol), maar naar bleek had het rijtuig nog niet in de gewone dienst mogen verschijnen. Daana is het ook niet meer voorgekomen. Amersfoort, 9 juli 2007.
Foto: N. Lollinga

Klik hier voor meer foto's van dit rijtuig.

Tussen de rijtuigen voor buurlandverkeer en binnenlandverkeer bestaan enkele duidelijk herkenbare verschillen. Een van deze verschillen is de aanwezigheid van een handrem op het balkon van de buurlandrijtuigen. Utrecht Centraal, 8 september 2007.

Klik hier voor foto's van de verschillen tussen binnenlandse- en buurlandrijtuigen type ICRm.

Bij de BDs-rijtuigen type ICR worden in navolging van diverse treinstellen aanduidingen voor fietsruimte en rolstoelplaats op de toegangsdeuren aangebracht. 's-Hertogenbosch, 6 september 2009.

Naar boven ...